این تمام چیزی است که از سالوادور آلنده مانده
رییس‌جمهور منتخب شیلی در 1970
که در یازدهم سپتامبر 1973
با کودتایی نظامی برانداخته شد
این وسایل در پیکر بی‌جان وی پیدا شده بود
گرد و خاک تاریخ
دیکتاتوری پینوشه دموکراسی‌ای را ویران کرد
که ساخت آن دو قرن طول کشید
هر روز، بمدت 18 سال
کشوری که می‌شناختم را نابود کرد
هزاران نفر شکنجه و کشته شدند
و صدها هزار نفر به تبعید رفتند
با جستجو در موزه‌ها و آرشیوها
تنها این تکه قابل نمایش برای عموم بود
عینک طبی سالوادور آلنده
که پس از بمباران کاخ موندا پیدا شد
سالوادور آلنده زیرنویس: جامپ‌کات بازترجمه و ویرایش: برزو حشمت، منجنیق
به یاد آوردن خاطرات نه آرام‌بخش است، نه تعمدی
همیشه آزارنده است
سالوادور آلنده زندگی مرا برای همیشه تحت‌تاثیر قرار داد
اگر بخاطر اتوپیای دنیای آزاد و عادلانه‌‌ای
که او سمبلش شده بود و آن سال‌ها کشورم را در بر گرفته بود، نبود
آدمی که الان هستم نبودم
من بعنوان فیلمساز و بازیگر آن‌جا حضور داشتم
!گذشته نمی‌گذرد
با پیچ و خم‌های زندگی‌‌ام مرتعش می‌شود و به حرکت درمی‌آید
حالا اینجا هستم، در همان نقطه‌ای که سی سال پیش
ترکش گفتم؛ یک دیوار معمولی
نزدیک فرودگاه
،زندانی اسیر در استادیوم ملی
،به برکت ماشین فراموشی‌ای که به‌ راه افتاده بود
:انگیزه‌ای قوی به یاری‌ام می‌شتافت
«نجات حلقه‌های فیلم «نبرد شیلی
،شاهد مصوری از آن جهان رویایی
.که با آلنده آن را زندگی کرده بودیم
،از کشور خارج شدم حلقه‌های فیلم را نجات دادم
،و هنگامی که فیلم را به سرانجام رساندم .دوران تبعیدم آغاز شد
امروز بازگشته‌ام
و در شروع این سفر جدید، مردی را پیدا کردم
که دیوارها را نقاشی کرده بود و اسم سالوادور آلنده را
.در تمام خیابان‌های شیلی نوشته بود
دیوارها به تصرف مردم درآمده بود
همان‌طور که در شیلی رسانه‌ها در دست راستگرایان است
دیوارها برای ما
همچون سرتیتر اول روزنامه هستند
«و طی کمپین «اتحاد مردمی نقش مهمی را ایفا کردند
که نقش‌شان گرفتن خیابان‌ها برای آلنده بود
تا جایی که هر دیواری در شیلی
!باید اسم او را روی خودش می‌داشت. بلا استثنا
این لوگوی کمپین انتخاباتی آلنده بود
«رای به آلنده»
ما قدرت در خیابان‌ها
و روشی برای کار را بدست آوردیم
که بانام بریگادهای «رامانو پارا» شناخته می‌شدند
،یا بریگاد نقاشان دیواری یا بریگاد خیابانی
طی دوران دیکتاتوری
مونو گونزالس همراه با تیمی
که سی‌سال پیش تشکیل داده بود به نقاشی ادامه داد
مونو کشور را ترک نکرد
و در دوران سرخوردگی و گذار سیاسی به زندگی در شیلی ادامه داد
هیچ‌گاه، حتی جزئیات کوچک دوران آلنده را فراموش نکرد
خیلی‌‌ها، همانند او فراموش نکرده‌اند
این مدت زیادی خیلی بد نگهداری شده بود
،مونو آثار نقاش معروف «روبرتو ماتا» را
که در کنار وی نقاشی دیواری‌های ،زیادی را برای «اتحاد مردمی» کشیده بود
با مراقبت ویژه‌ای نگه می‌دارد
قدرت، تخم فراموشی می‌کارد
اما زیر پوششی از نسیان که کشور را در بر گرفته
،با ظرافت خاصی خاطره پدیدار می‌شود حافظه از نو مرتعش می‌شود
:(اما مالیگ، نقاش) سی سال پیش بود و من ده ساله بودم
و برای کمپین آلنده کار می‌کردم
روز پیروزی‌ او برایش نامه‌ای نوشتم
و خواستم شخصن تحویلش دهم
:آن را گرفت و گفت
«حالا هنگام آغاز زمانه‌ی دشوار است...»
یک هفته بعد جواب نامه‌ام را داد
نامه‌ای که تمامی این سال‌ها همراهم بوده
،تبعید برای من همچون پازلی است
سرزمینی که بدل به چند جزیره‌ی ریز و کوچک شده
که هر کسی آن را
با خاطرات و چشم‌اندازهای شخصی خودش زندگی می‌کند
من تبعید را به صورت
سرزمینی بی‌حد و مرز که همه‌مان در آن هستیم، نمی‌بینم
به نظرم کاملن شخصی ‌است
هنگامی که نقاشی‌های اِما را کشف کردم
:شیلی‌ای که در خود حمل می‌کنم را دیدم
سرزمینی که به تکه‌های بسیاری بدل شده
جزیره‌هایی از هم جدا افتاده
وقتی دوباره برمی‌گردیم
فکر می‌کنیم چیزی را که قبل‌تر داشته‌ایم دوباره پیدا خواهیم کرد
این حقیقت ندارد
و چطور می‌شود زندگی کرد؟
وقتی در کشور خودت
همانقدر که در خارج، احساس بیگانه بودن می‌کنی؟
کجا زندگی می‌کنی؟
در یک اتوپیا
جایی که خودم خلق کرده‌ام
.تا بتوان ادامه داد چون در غیر این صورت
.در ناکجا زیستن خیلی سخت خواهد بود
من آن را همچون کشتی‌ای بدون بندر می‌بینم
...یک کشتی که فقط
سرخود حرکت می‌کند
اولین باری که سالوادور آلنده را دیدم
همراه پابلو نرودا بود. خیلی جوان بودم .توقف نکردم و از کنارشان گذشتم
،در بازگشت به شیلی، با مدرک سینماگری در دستم
چهره‌ی مردم چیزی بود که دوست داشتم از آن فیلم‌برداری کنم
آلنده آنجا بود
،او بخشی از چشم‌انداز انسانی این داستان بود
اما نمی‌دانستم که .بدون وجود او هیچ داستانی وجود نداشت
امروزه فیگور او ذهنم را کاملن به تسخیر خود درآورده
حس می‌کنم باید بدانم او که بوده
چطور می‌شود کسی در آنِ واحد .هم دموکرات و هم انقلابی باشد
وقتی این آلبوم را پیدا کردم
به مهمانی‌ای در زمان‌های قدیم وارد شدم
به شیلی زمان کودکی‌ام
به آن شیرینی و صدای پیچیدن باد در درختان
تصاویر فرسوده می‌شوند
خانواده‌ی «ماما رُزا»، دایه‌ی آلنده
برای بیست سال این آلبوم را ،مدفون زیر خاک، نگهداری کرده‌اند
تا دیکتاتوری آن را از بین نبرد
،در اینجا، آلنده
،ال چیچو»، اسمی که آن زمان او را به آن صدا می‌زدند»
.آمده تا تولد 92 سالگی ماما رزا را جشن بگیرند
پس از شروع دوران دیکتاتوری
،آلبوم توسط آنیتا، دختر ماما رزا به خاک سپرده شد
او اکنون ۸۷ ساله است
این هم چیچو
.وقتی که کوچک بود
مادرم این لباس رو براش دوخت
موهاش مواج‌اند- آره موفرفری بود-
بلوند بود
و خیلی زیبا
اما موهای من رو می‌کشید
خیلی شیطون بود
برای شما سالوادور آلنده مثل یک برادر بود؟
مثل برادر، ما با هم بزرگ شدیم
تا روزی که
.برای تحصیل پزشکی از پیش ما رفت
چطور بچه‌ای بود؟
جنگجو
فرفره و تیله‌بازی می‌کرد
سخنرانی می‌کرد
سخنرانی‌های خیلی زیبا
،از وقتی که خیلی کوچک بود درمورد هر موضوعی یه چیزی از خودش درمی‌آورد
:(ویکتور پِی، دوست سالوادور آلنده) آلنده احترام خیلی زیادی برای پدربزرگ خود قائل بود
دون رامون آلنده پادیم
که دکتر بود
در جنگ اقیانوس آرام شرکت کرده بود
.و با افتخار از آن یاد می‌کرد
او اولین مدرسه‌ی غیرمذهبی رو .در شیلی تاسیس کرده بود
،و فراماسون بزرگی بود
از عالیجنابان فراماسونری در شیلی
و مردی که بیش از هر کسی ...آلنده از او هویت می‌گرفت
و قطعن تاثیر مهمی بر
.جهت‌گیری سیاسی و زیستی آلنده داشت
پدرش
مشاور حقوقی بود و او از فیگور پدر صرف‌نظر کرده بود
،برعکس مادرش
،که به واقع با مهربانی و صمیمیت
.عمیقن به او عشق می‌ورزید
وقتی که با او به خانه‌اش می‌رفتم
:موقع خداحافظی همیشه می‌گفت «به جای من از سالوادور مراقبت کن»
...از او مراقبت کن
و ازش مراقبت کردی؟
...نه این اغراق می‌شه... من فقط
.محبت زیادی به او داشتم
والپارایزو، زادگاه سالوادور آلنده
:(سرخیو ووسکویچ، شهردار سابق والپارایزو) آلنده آثار مارکس را به خوبی می‌شناخت
و بعضی از آثار لنین را
اما آلنده، به‌طور اساسی
...از نظر من
تحت تاثیر انقلاب فرانسه بود
به شعارانقلاب فرانسه آزادی، برابری، برادری] اعتقاد داشت]
پس مارکسیست‌بودنش از کجا آمده بود؟
...اگر که بگوییم او مارکسیست بوده
...فکر نکنم بشود گفت بوده، یا نبوده
چیزی که می‌دانم این بود که خیلی وقت‌ها
دوتایی درمورد فلسفه، سیاست و هنر بحث می‌کردیم
چون آلنده انسان باسوادی بود. نمی‌شود گفت که
صرفن ملهم از یک نوع منبع خاصی بود
پس با هم درباره‌ی مارکسیسم حرف نمی‌زدید؟
!نه
...پس چرا؟- ...چیزی که یک‌بار به من گفت-
درحالی که من شهرداری کمونیست بودم
و شروع کردم راجع به دیکتاتوری پرولتاریا صحبت کردن
پس از آن مرا دعوت کرد برای شام و گفت: ببین سرخیو
«در برنامه‌ی دولت چیزی به نام دیکتاتوری پرولتاریا نیست»
«سراغ آن نمی‌رویم»
پس مارکسیست نبود
!نه
حداقل، مارکسیست به معنی کلاسیک کلمه، نبود
لنینیست چطور؟
.این را که مطمئنم، نبود
چطور؟
زیرا دو تفکر بنیادین لنین را رد می‌کرد
اول، نقش حزب واحد در راس دولت
این را هیچ‌گاه قبول نداشت
و دوم، مفهوم
دیکتاتوری پرولتاریا
و از مارکسیسم-لنینیسم چه چیز‌هایی گرفت؟
می‌توانم بگویم دو چیز؛ دغدغه برای فقرا و کارگران
...و
ایده‌ی برابری
یعنی که تفکر آزادی‌محور داشت؟
...دقیقا. آزادی‌محوری. خیلی خوب گفتی. چون که
و خوبه که این بحث را در والپارایزو داریم
...زیرا در پایان دوران کودکی
در نخستین سال‌های نوجوانی
آلنده از تفکرات آزادی‌محور تاثیرات زیادی گرفته بود
از کفاشی آنارشیست
که در والپارایزو زندگی می‌کرد
خوآن د مارسی دقیقن کی بود؟
:(بنیان‌گذاران حزب سوسیالیست در والپارایزو) ،آن زمان کفاش ساده و مسنی بود
پناهجویی که به شیلی آمده بود
اهل کجا بود؟
!امم... ایتالیایی دیگه
درواقع می‌توان گفت که او نخستین معلم آلنده بود
در رابطه با مبارزات اجتماعی
و آلنده این را به شما گفت؟- ...آلنده به آن افتخار می کرد-
با علاقه و احساس فراوان از خوآن د مارسی صحبت می‌کرد
درمورد چه چیزهایی حرف می‌زدند؟
آنارشیست‌های دهه‌ی بیست
...از ۱۹۲۰ تا ۱۹۳۰، کل آن دهه
تا آنجا که من می‌دانم و
کاملن مطمئنم، چون که پدرم ،یکی از آنها بود
امم... اولین کسانی بودند که مبارزه را
برای ایجاد آگاهی طبقاتی در میان کارگران شروع کردند
پس می‌شود گفت که
آن پیرمرد که به آلنده درس می‌داد نیز یکی از همان‌ها بود
...در ۱۹۲۶
سالوادور آلنده به مدرسه‌ی پزشکی رفت
در بخش عمومی بیمارستان‌ها
با فقر و جهالت از نزدیک روبرو شد
در ۲۹ سالگی نماینده‌ی مجلس از والپارایزو شد
،و یکی از موسسین حزب سوسیالیست
.حزبی کارگری که با مسکو هم‌راستا نبود
،مدیریت کمپین پدرو آگیره سردا را بر عهده داشت رییس سومین جبهه‌‌ی مردمی تشکیل شده
،در جهان پس از اسپانیا و فرانسه
آلنده در سی‌ساله‌گی و در ۱۹۳۸ به سمت
وزیر بهداشت منصوب شد
جبهه‌ی مردمی توسط
بورژوازی و اصلاح‌طلبان مدیریت می‌شد
.با شعار اصلی « نان، سقف و کار» برای همه
این جریان فضای مساوات اجتماعی بیشتری را تامین کرد
.و خواستار استحکام دولت مدرن بود
این جبهه، پایه‌ای شد
برای ائتلاف‌های آینده که .آلنده را حمایت می‌کردند
اما این‌بار تحت‌کنترل کمونیست‌ها و سوسیالیست‌ها بودند
چقدر پول به مخالفین آلنده داده شد و با چه هدفی؟
:(ادوارد کُری، سفیر سابق آمریکا در شیلی) روی هم رفته، دو میلیون وهفتصد هزار دلار از طریق سی آی ای، برای انتخابات هزینه شد
در چه سالی؟- در ۱۹۶۴-
و میلیون‌ها دلار دیگر
،از طریق افرادی که با ایالات متحده در ارتباط بودند
،در اروپا و در بخش‌های خصوصی و عمومی
،برای مثال حزب دموکرات‌مسیحی ایتالیا، واتیکان
،خاندان سلطنتی بلژیک و هلند
حزب دموکرات‌مسیحی آلمان و بسیاری دیگر از مجامع خصوصی مثل کلیسای کاتولیک ایالات متحده
و این پول‌ها برای چه مصارفی بود؟
برای یک کارزار بی‌نهایت بزرگ تبلیغاتی
در درجه‌ی اول، در حمایت از فری
،و همین‌طور هشدار در مورد خطر کمونیسم
که آلنده اون رو نمایندگی می‌کرد
می‌تونید کمی توضیح بدید که چطور کارزار تبلیغاتی‌ای بود؟
کارزار تبلیغاتی ۱۹۶۴ دقیقن همانی بود که بار دیگر در ۱۹۷۰ پیش آمد
و من به عنوان یک روزنامه‌نگار جوان در ایتالیای ۱۹۴۸ شاهد آن بودم
:دقیقن همان دسته از مسایل
نشون دادن یک تانک شوروی
.که لوله‌ش رو به سمت ایتالیایی‌ها نشانه رفته بود
در اونجا هم دموکرات مسیحی‌ها به رهبری دی‌گسپری
علیه رهبر بزرگ کمونیست‌ها تولیاتی
...در راس بزرگترین حزب کمونیست اروپا بودن و
و هدف از همه‌ی این مسایل چه بود؟
هدف بنای ستونی از ثبات دموکراتیک
،در برابر ستون دیگری که با پیام کاسترو
یعنی سوسیالیسم، مارکسیسم و لنینیسم نمایندگی می‌شد
زندگی آلنده یک کمپین انتخاباتی طولانی بود
چهار بار برای ریاست‌جمهوری کاندید شده بود
.بارهای بار به عنوان نماینده یا سناتور
«با شعار «با حداکثر قدرت با سالوادور
در سال 1952 برای اولین‌بار با قطار پیروزی» سانتیاگو را ترک کرد»
یعنی وقتی 44 ساله بود
به تمام کشور سفر کرد ...شهر به شهر، خانه به خانه
آنجا بود که شیلیایی‌های واقعی را دید
عاشق گوش کردن بود
،توضیح دادن، ایجاد آگاهی، جنبش ایجاد کردن
حتی اگر می‌دانست که پیروز نخواهد شد
با شوخ‌طبعی، فاصله‌ها را از میان برمی‌داشت
.و در این مسیر طرح دوستی می‌ریخت
:(ایزابل آلنده، دختر سالوادور آلنده) در آن زمان بچه بودم، اما به یاد دارم که
مردم جمع می‌شدند و ابراز شادی و خرمی می‌کردند
روستا به روستا می‌رفتیم و با مردم صحبت می‌کردیم
...و او بی دریغ مشکلات بهداشتی را حل می‌کرد
.مردم از این حرکت مشعوف بودند
.و فکر کنم چهار هفته طول کشید
پدرم دو یا سه‌بار تیم خود را عوض کرد
.دستیارانش حسابی خسته بودند
صبح زود بیدار می‌شدند و تا آخر .شب کار می‌کردند، نمی‌توانستند پا‌به‌پا بیایند
!اما او مثل یک گل شاداب و سرحال بود
شور زندگی تکان‌دهنده‌ای داشت
جوانان کمونیست شیلی
:(ارنستو سالامانکا، کادر سابق اتحاد مردمی) .این آدم قدرت متقاعد کردن خیلی بالایی داشت
آلنده می‌توانست دشمن را هم متقاعد کند
طرحی را که می‌خواستند اجرا کنند را به نفع خودش تغییر می‌داد
او قانعشون می کرد که از طرح .قوانین پیشنهادیش تو سنا حمایت کنند
آلنده فرد خیلی
دوست‌داشتنی‌ای بود
...با او حرف می‌زدم و شراب و دست‌پیچ می‌خوردیم
.عاشق جوک گفتن و دورهمی بود
بعضی‌ها می‌گفتند که چند تا ...دوست‌دختر داشته... ممکنه
...بعضی‌وقت‌ها خوبه آدم چندتا دوست ‌دختر داشته باشه ...این‌طوری می‌تونه باهم مقایسه‌شون کنه
...منظورم اینه که
همان‌طور که گفتم سیاستمدارا می‌دونند چطور باید
به مردم، زنان و... نزدیک شد، اونا کاریزما دارند
فکر می‌کنم آلنده این را داشت
،و مردم را عاشق خود کرد
آن‌ها را شیفته ‌کرد و همین بهش .این اجازه رو داد که رییس‌جمهور بشه
:(کارمن پاز، دختر آلنده) .همه‌چیز او را به شوق می‌آورد
.زندگی پرحرارتی داشت
،به خاطر کمپین‌ها به شیلویی
.والدیوا و پوئرتو مونت رفتیم
دوره‌ی آموزشی بزرگی بود
،و حتی اگر فقط دو سه نفر در مزرعه بودند
او می‌ایستاد تا با آن‌ها حرف بزند
.یا در روستاهای دورافتاده
در والپارایزو بالای تپه‌ها می‌رفتیم و در خونه‌ها رو می‌زدیم
خانه به خانه، راه می‌رفتیم و اجازه می خواستیم تا وارد بشیم
احوال‌پرسی می‌کردی، می‌رفتی داخل و شروع به حرف زدن می‌کردی
و این‌طوری گفتگوها شروع می‌شد
!آلنده، آلنده، مردم حمایتت می‌کنند
!اتحاد مردمی به پیش! اتحاد مردمی به پیش
!آلنده، آلنده، مردم حمایتت می‌کنند
سرانجام، در چهارم سپتامبر ۱۹۷۰
پس از ۲۰ سال مبارزه‌ی انتخاباتی، آلنده پیروز شد
رای اکثریت قاطع را نگرفت
در انتخابات شیلی دور دومی در کار نیست
.و پارلمان می‌بایست انتخابات رو تایید کنه
،ائتلاف او متشکل بود از مارکسیست‌ها
سوسیال‌دموکرات‌ها و مسیحی‌ها
عکس‌العمل نیکسون به انتخاب آلنده چی بود؟
من شخصن اونجا نبودم
اما می‌تونم بهتون چیزی رو بگم که امروز ازش مطمئنیم
او به سی آی ای دستور داد
تا آلنده رو از رسیدن به ریاست جمهوری باز دارند
و چگونه؟
دقیقن نمی‌دونم چه دستوری داد
فقط ‌چیزی که مسلمه نمی‌خواست که آلنده به عنوان رییس‌جمهور منتخب
موفق بشه واقعن به ریاست جمهوری برسه
...پس به سی آی ای گفت با هر روشی که می‌تونند
آیا کودتای نظامی رو هم در بر می‌گرفت؟
بی‌شک. حتی تلاش کرد که
،بلافاصله بعد از انتخاب آلنده من حمایت نظامیان شیلی رو جلب کنم
و اتفاقی که افتاد این بود که
سه نفر از ژنرال‌های عالی‌رتبه با وابسته‌ی نظامی ما دیدار کردند
برای اینکه ازش بپرسند که ایالات متحده چه توقعی از ما داره
یعنی در واقع از ما خواستند تا از کودتا حمایت کنیم
،کمی قبل از تنفیذ رای به آلنده توسط مجلس
دولت نیکسون فرمانده‌ی کل ارتش را ترور کرد
ژنرال رنه اشنایدر
،مدافع سرسخت عدم دخالت نظامیان در سیاست
.اصلی‌ترین حامی آلنده در ارتش بود
جنایت توسط سی آی ای .و با کمک تعدادی از افسران ارتش شیلی صورت گرفت
وقتی راجع به نقش سی آی ای در قتل ژنرال اشنایدر صحبت می‌کنیم
امروز می‌دونیم که مشتمل بر تامین اسلحه و مهمات بوده- درسته-
که از واشنگتن توسط چمدان‌های دیپلماتیک به شیلی رسیده
دقیقن
آیا از این موضوع با خبر بودید؟- مسلمه که نه-
،همان‌طور که کیسینجر و سی آی ای در برابر کمیته شهادت دادن
،کمیته‌ای که من در اون حق شهادت نداشتم
.گفتند که سفیر رو از این ماجرا خارج نگه داریم و بهش نگیم
.اما من حدس می‌زدم
موجی از خشم کشور را در بر گرفت
و درآخر دموکرات‌های مسیحی
در کنگره به آلنده رای دادند
این‌بار نقشه‌ی سیا شکست خورد
اما نشان از وجود نیروهای نظامی و غیرنظامی کودتاچی داد
آقای آلنده
نتیجه‌ی آرا
برای سناتور سالوادور آلنده ۱۵۳ رای
برای آقای خورخه الساندری ۳۵ رای
زنده‌باد شیلی
بنا به نتیجه‌ی آرا
مجلس به‌طور رسمی رییس‌جمهوری [منتخب] را
همشهری سالوادور آلنده گوسنس
اعلام می‌کند
!پایان جلسه
اگر کشورمان از ما بخواهد
بر ما شیلیایی‌هاست
که شیلی را از گرفتاری برهانیم
!پس باید دست بکار شویم
باید افسار تمام
امورمان را خود در دست بگیریم
باید که بین همگی‌مان توافقی ایجاد شود
یک شانه، همه در کنار هم
زیرا دیگر مسئله
تغییر رییس‌جمهور نیست
این‌بار مردمند که
شیلی متفاوتی خواهند ساخت
زیرا دیگر مسئله
تغییر رییس‌جمهور نیست
این‌بار مردمند که
شیلی متفاوتی خواهند ساخت
!عالی‌جناب، دستتان، عالی‌جناب
،تازگی هوا در خاطرم هست
الهام ژرفی که ما را با هم متحد می‌کرد
.و ورای آن، با کل دنیا
این رویای درخشان را .با وضوح و هوشیارانه و پر اشتیاق فیلم‌برداری کردیم
.یک جامعه به تمامی، سرتاسر عاشق شده بود
در طول ۴۳ سال این مرد تمام چپ‌ها را قانع کرد که
تنها راه پیروزی بکار بستن مسیری مسالمت‌آمیز است
...در حالی که در آمریکای لاتین، خشونت
و جنبش چریکی همه‌جا فراگیر شده بود
آلنده جنبش عظیم مردمی‌ای از طریق پیروزی انتخاباتی بوجود آورد
کمی‌ بعد، او در انتخابات شهرداری‌ها نیز برنده شد
معتقد بود که نتیجه‌ی منطقی دموکراسی
برقراری سوسیالیسم است
...برای ساخت این دیوار
به دستان همگی‌مان نیاز است
دستان سیاه همان‌طور که دستان سفید
دستان زنان و مردان
دیواری که از
ساحل تا تپه می‌رود
ساحل تا تپه
به آنجا، آن سوی افق
،چپ‌ها، کارگران، رعیت‌ها ،کارمندان دولت
متخصصین، تکنیسین‌ها و روشنفکران در شیلی پیروز شدند
در شب پیروزی، دویست هزار نفر از مردم جمع شدند
.هیچ شیشه‌ای نشکست .هیچ ماشینی به آتش کشیده نشد
هیچ مخالفی میان ما نبود که
،بشود گفت به او توهینی شد حتی به صورت لفظی
از سوی دیگر، گروه بازنده
به ویژه راست افراطی، شروع به توطئه‌چینی کردند
با ایجاد این بایکوت اقتصادی
.و مزدورانشون که به بمب‌گذاری‌هاشون ادامه می‌دن
پس دموکراسی کجاست؟
ما دموکراسی‌ای واقعی خواهیم ساخت
.که برای همه‌ی مردم است و نه اقلیت
پس وقتی مردم از اهدافی
که باید به آن برسیم آگاهند
.ازخودگذشتگی خواهند کرد
من مطمئنم که مردم شیلی آماده‌اند، چرا که فهمیده‌اند
و به خوبی فهمیده‌اند که این ازخودگذشتگی‌ها به ثمر خواهد نشست
.برای چه؟ این بذری‌ست که امروز برای آینده می‌کارند
دو سه سال اول سخت خواهد بود
،اما با وجود یک دولت سالم و درست
که هیچ مزیت و امتیازی برای اقلیت قائل نیست
.مردم پاسخ مثبت می‌دهند
سلامت و صداقت تضمین‌کننده‌ی منند
همان‌طور که میهن‌دوستی
.و اراده‌ی مردم شیلی
در جنوب هزاران نفر از کشاورزان زمین‌ها را تصاحب کردند
.و دوربین ما در فاصله‌ی کوتاهی به آنها پیوست
برای این‌که اصلاحات ارضی سرعت بیشتری بگیرد
.وزارت کشاورزی در روستا مستقر شد
.این پایان مالکیت بزرگ بر زمین بود
و اون چیزی که بیش از همه من را متاثر می‌کرد سرعت انجام کارها بود
این سرعت‌گیری شگفت‌انگیز حرکت تاریخ .هنوز من را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد
بر اساس این سند، از این لحظه این زمین
به مالکیت تعاونی و دهقانان درمی‌آید
این زمین‌ها توسط مالک سابقشان
آقای لورنزو آسته
واگذار شده‌اند
این‌طور خوبه یا بلندتر؟
هوم؟
.نمی‌تونم بگم که با خوشحالی دارم از اینجا می‌رم
به خاطر از دست دادن چیزی که خودم درستش کردم، خوشحال نیستم
اما، متاسفانه
شما خواستار چنین اصلاحاتی شدید. من با آن مخالفم
.نمی‌تونم بگم که با خشنودی قلبی مزرعه‌م رو ترک می‌کنم
اما این کاری‌ست که شده
با توجه به شرایط موجود، ازش می‌گذرم
.و امیدوارم که توانایی بهره‌برداری ازش رو داشته باشید
حمایت، حمایت، حمایت از دولت مردمی
قدرت از آن کارگران قدرت از آن کارگران
اتحاد مردمی، علیه مومیایی‌های جنایتکار
،در روستاها و شهرها
هر مرد، زن و بچه‌ای
در خلق زیستی تازه مشارکت می‌کردند
ما سرشار از شعف بودیم
.و بسیاری از فعالیت‌های همگانی را با دوربین ثبت می‌کردیم
دوران گام‌های بلند تاریخی بود
:آلنده به برنامه‌های سیاسی خود عمل کرد
،او کارخانه‌ها و شرکت‌های بزرگ را ملی کرد
،بانک‌ها، منابع نیترات
.فولاد، ذغال‌سنگ و مس را هم
وعده‌هایی که داده بود را فراموش نکرد
در طول یک سال نخست خود
رفاه عظیمی را به وجود آورد
و انرژی‌ای که قابل لمس و حس بود
!به‌پیش، بدون توقف !به‌پیش، بدون توقف
به وفاداری مردم
با وفاداری یک مبارز سوسیالیست پاسخ خواهم داد
و به عنوان رییس‌جمهور شیلی
بدون کوچکترین کم‌وکاست برنامه‌ی اتحاد مردمی را به‌پیش خواهم برد
،حس یک فرد بیگانه را دارم
.که در فضایی متخاصم گم‌شده
نمی‌توانم فراموش کنم که دیکتاتوری زندگی را زیر پا گذاشت
،دموکراسی را در گور کرد
پول و مصرف‌گرایی‌ را به عنوان تنها ارزش‌ها تحمیل کرد
،اما پشت این سرمای شهر، مردم، رویاها
مبارزاتی وجود دارد، که مرا وا می‌دارد به جست‌وجوی خود ادامه دهم
:(کلودینا نونی‌یِز، عضو شورا) .من بینهایت بهش افتخار می‌کنم
.خیلی زیاد، عمیقن به او افتخار می‌کنم
هنوز هم وقتی صحبت‌های او با جوانان را گوش می‌دهم لرزه بر اندامم می‌افتد
بیشتر توضیح بدم، بهمون می‌گفت: «بفرمایید! رویاهایم «آنها را به واقعیت تبدیل خواهیم کرد
من در این رویاها هم‌داستان بودم
.می‌خواستیم بسازیم
.فقط می‌خواستیم بسازیم
به نظرم آن زمان زیباترین سال‌های زندگی ما بود
می‌دانی چرا؟ ،چون رهبری حقیقی داشتیم
رویا داشتیم، اتوپیا داشتیم
.دنیایی داشتیم که می‌خواستیم تغییرش دهیم
...به این دلیل می‌گویم
برای ساخت چیزی متفاوت باید با جوانان همراه شویم
شاید زنده نباشیم که آن را ببینیم، اما باید
به آن‌ها رویاها و ارزش‌هایی رو منتقل کنیم
تا رهبری خودشان را قالب‌سازی کنند
.جنبش خودشان را
و اگر احزاب دست‌چپی زهواردررفته شده‌اند
خب، پس باید نوع تازه‌ای را سازمان‌دهی کنند
...اما ایده‌های ما برای انقلاب
...دگرگونی
و برچیدن بساط این سیستم، بر حق است
و همیشه بر حق خواهد بود
چه نوع غذایی دوست داشت؟
خوراک مرغ
(و امپانادا (دست‌پیچ
چیچو دوستاشو زیاد می‌آورد
تا اینجا غذا بخورند؟
خیلی‌زیاد. نمایندگان مجلس، سناتورها، وزرا رو دعوت می‌کرد
چهار پنج ساعت قبل از آمدن
.بهم خبر می‌داد
«!می‌گفت: «دارم میام
بیشتر از هر موقع در زمان کمپین انتخاباتی ریاست‌جمهوی به اینجا می‌اومد
.این‌جور وقت‌ها کلی آدم با خودش می‌آورد
...سی سالی شده
سالوادور عجول بود؟
.بله... خیلی هم عصبی بود
.خب خیلی گرفتاریش زیاد بود
«دائم بهم می‌گفت: «عجله کن عزیزم
...همیشه مشکلات زیادی داشت
آخرین باری که دیدمش
توی بیمارستان یک فنجان قهوه خورد
.وقتی که مادرم به خاطر مشکل تنفسی بستری بود
او از آرژانتین برگشته بود
«می‌گفت: «وای خدا که چقدر خسته‌ام
می‌تونی یک فنجان قهوه بهم بدی؟
.گفتم: بله، هست
یک و نیم صبح بود و او تازه از آرژانتین برگشته بود
:(وولودیا تتی‌بوم، عضو مجلس از اتحاد مردمی) درباره‌ی آلنده زیاد حرف زده نمی‌شود
درباره‌اش زیاد حرف زده نمی‌شود چرا که آلنده همچون
.وزنه‌ای‌ست که بر وجدان‌ها سنگینی می‌کند
او از سبک معمول
سیاست‌ورزی انتخاباتی فاصله گرفت
...و فکر می‌کنم که
ضرورتا می‌بایست تصویر آلنده بازسازی شود
با محوریت تصویر اخلاقی‌اش
،چون به نظرم دیگر هیچ‌گاه، هیچ سیاستی
.لایق چنین نامی (اخلاقمند) نخواهد بود
یعنی سیاستی در خدمت منافع مشترک همگانی
.و گذر از خود به نفع جامعه
این چیزی است که سیاست می‌بایست به دنبال آن باشد
اما یک کلام از این در شیلی گفته نشده است
هیچ‌کس درباره‌ی آن حرف نمی‌زند
پس در بهترین حالت
حتی در میان کسانی که به او احترام می‌گذارند
آلنده صرفا یک متوهم بود
امروز هم... همچنان، سالوادور آلنده
...می‌توان گفت که
...به نوعی
در کشور خودش به سکوت رانده شده
:(کارلوس پینو، کارگر راه‌آهن) برای من سالوادور آلنده به‌نوعی تاریخ کارگران در شیلی
را نمایندگی می‌کند
چطوره که تو چنین شناختی رو از او حفظ کردی
درحالی که بقیه‌ی مردم از یاد برده‌اند؟
...چون که من
می‌خواهم بدانم کارگر بودن یعنی چه؟
چرا کسی مبارزه می‌کند؟
کاری که باید کرد تشکیل سندیکا
...و تقویت احزاب کارگری‌ست
،طبقه‌ی کارگر
تنها چیز مهم است
کارگران شیلی سهمی .از منافع رشد اقتصادی کنونی نمی‌برند
،از ثروت، از درآمد و کاملن در حاشیه قرار داده شده‌اند
،در اولین سالگرد به قدرت رسیدن دولت مردمی آلنده
.فیدل کاسترو به دیدن او آمد
قبل از آن هیچ‌وقت فیدل کاسترو به آمریکای جنوبی سفر نکرده بود
.و دست‌راستی‌ها غوغایی به پا کرده بودند
آمده‌ایم تا بیاموزیم
که قوانین یک جامعه‌ی انسانی
چگونه عمل می‌کند
...آمده‌ایم تا شاهد اتفاقی خارق‌العاده باشیم
!روند خارق‌العاده‌ای در شیلی پیش رفته، خارق‌العاده
!حتی از آن ‌هم بالاتر: اتفاقی بی‌مانند
!بی‌مانند
.روندی که مشتمل بر تغییر است
روندی که انقلابی‌ست
که در آن انقلابیون
سعی دارند به‌طور مسالمت‌آمیز تغییرات را به‌پیش برند
پروسه‌ای بی‌همتا
.در عمل برای اولین‌بار در تاریخ جهان
سالوادور آلنده به‌طور مشخص از حامیان
،مبارزه‌ی مسلحانه در آمریکای لاتین بود
،فیدل
چه و میگوئل انریکوئز را می‌ستود
او در شجاعت و جرات آنان
سهیم بود و از دوستانشان محسوب می‌شد
اما رابطه‌ی احترام و وفاداری
.هیچ‌گاه عقیده‌ی وی را تغییر نداد
برای سالوادور آلنده، تنها مسیر دموکراتیک
می‌توانست به بنای سوسیالیسم
.در شیلی منجر شود
عکس‌العمل شما
به انتخاب آلنده چه بود؟
وقتی آلنده انتخاب شد من گفتم: این یک شکست بسیار جدی و عمیق برای ایالات متحده است
چرا؟- چرا؟ چون که او می‌گفت ایالات متحده- دشمن شماره‌ی یک شیلی در نیم‌کره‌ست
و این حرف رو بی‌وقفه تکرار می‌کرد
،در وهله‌ی دوم، او یکی از ستایشگران مجذوب کاسترو بود
شش ماه رو در چین ،به ستایش دستاوردهای مائو تسه‌تونگ گذروند
یکی از طرفداران سرسخت هوشی‌مین و ویتنام و همین‌طور چه‌گوارا بود
پس برای ما روشن بود
،چیزی که ممکنه قانونی و مسالمت‌آمیز به نظر برسه
طراحی شده بود
.تا بتونه تمام نفوذ ایالات متحده رو از بین ببره
به شکل صحنه‌ی یک جنگ طبقاتی طراحی شده
.تا بتونه مخالفینش رو از طبقه‌ی متوسط و بورژوا حذف بکنه
.یک جنگ طبقاتی بود
و می‌تونست احتمالا تبدیل بشه
.«به «فیدلیسمی» بدون «فیدل
.«فیدلیسمی» بدون «فیدل»
پس آلنده برای ایالات متحده یک تهدید به حساب می‌آمد؟
با ارزیابی‌ای که از ایجاد محوری بین سانتیاگو و هاوانا در آمریکای لاتین وجود داشت
در دوره‌ای که تمامی شرایط اجتماعی لازم
برای انقلاباتی که مجموعه‌ی بزرگی از آشوب و خشونت رو به دنبال می‌داشت، آماده بود
اصلن غیرعادی نبود که ایالات متحده این رو
به عنوان تاثیری بسیار بی‌ثبات‌کننده
و در راستای تشدید نفوذ شوروی ارزیابی کنه
سال اول موفقیت چشمگیری برای آلنده به ارمغان آورد
نیمی از مردم با او احساس هم‌ذات‌پنداری می‌کردند
.البته از طرف دیگر تنفر ناب دست‌راستی‌ها را برانگیخت
در اکتبر هفتاد و دو
اعتصاب کارفرمایی بسیار بزرگی علیه آلنده شروع شد
هفتادهزار کامیون و هزاران اتوبوس
دست از کار کشیدند
نه بنزین و نه غذا به راحتی پیدا نمی‌شد
و برخی از مواد خام به کارخانه‌ها نمی‌رسید
بهانه‌ی آنها، نبود قطعات یدکی آمریکایی بود
.اما این یک اعتصاب سیاسی و تهاجمی بود
و چیزی جز نخستین اقدام بورژواها .برای سازماندهی جمعی نبود
تا زمان پیروزی از اعتصاب دست نخواهیم کشید
!و اگر این حرکت منجر به سقوط آلنده شود، چه بهتر برای شیلی
اعتصاب جنگی روانی بود
اپوزیسیون مشکلات بسیار جدی‌ای را
در زندگی روزمره به‌وجود آورد و نتیجه‌ی آن، به‌طرز دراماتیکی
به گردن دولت می‌افتاد
مانند این بود که هم‌زمان نقش دزد و پلیس را بازی کنی
من به‌عنوان یک شیلیایی و یک کامیون‌دار قول می‌دهم
که این مبارزه تا آخر ادامه پیدا کند
حالا، این آخر ممکن است
خیلی نزدیک باشد یا خیلی دور
دشمنان آلنده تقریبن در حال پیروز شدن بودند
،اما هیچ کارخانه‌ای از اعتصاب حمایت نکرد ،هیچ قطاری متوقف نشد
،بندرها باز ماند
.و خدمات عمومی به کار خود ادامه دادند
آلنده ژنرال کارلوس پراتس را
به وزارت کشور گماشت و دو نظامی دیگر به دولت اضافه کرد
اعتصابات معلق شدند
آلنده پیش‌روی کرد و توسط موانع متوقف نشد
اما بخش‌های رادیکال‌تر احزاب و گروه‌های چپ
او را بابت کمک گرفتن از ژنرال‌ها
به‌جای اعتماد به کارگر‌ان سرزنش کردند
من از وجود نظامی‌ها در دولت خوشم نمی‌آید- چرا؟-
چون دموکراسی و نظامیان در یک فضا نمی‌گنجند
...علی‌ایحال آلنده از اونها خواسته
با توجه به وخامت وضعیت
،لازم شده که ازشون استفاده بشه
،اما تنها باید مقطعی باشه
.فقط برای برقراری نظم
.اما به هیچ عنوان نباید حضورشون دایمی بشه
در اواخر سال ۱۹۷۲ ،آلنده در سازمان ملل سخنرانی کرد
نه تنها سیاست‌های خصمانه‌ی آمریکا را مردود دانست
:بلکه به تهدیدی به‌مراتب جدی‌تر نیز اشاره کرد
فقدان کنترل بر شرکت‌های چندملیتی
.و نقش بسیار مضر آنان
این درست اشاره‌ای به اولین فصل از نئولیبرالیسم بود
که امروزه کاملن بر دنیا حاکم شده
ما در مقابل
یک رودرویی تمام‌عیار
.میان شرکت‌های چندملیتی و دولت‌ها هستیم
دولت‌ها دیگر تسلطی بر بنیادی‌ترین تصمیم‌های
.سیاسی، اقتصادی و نظامی‌شان ندارند
به واسطه‌ی شرکت‌های جهانی
.که به هیچ دولتی وابسته نیستند
در سطوح مختلف فعالیت می‌کنند بدون این‌که
کوچکترین مسئولیتی بپذیرند
و در ارتباط با مسائل مالیاتی‌شان .به هیچ پارلمانی پاسخگو باشند
یا هر سازمانی یا سازوکار دیگری .که نماینده‌ی منافع عمومی باشد
:در یک کلام
ساختار سیاسی کل دنیا
.مورد تهدید قرار گرفته است
شرکت‌های بزرگ فراملیتی
نه تنها علیه منافع
...کشورهای در حال توسعه عمل می‌کنند
بلکه اعمال استثماری و کنترل‌نشده‌ی آنها
به کشورهای صنعتی، یعنی جایی که .در آن مستقرند نیز ضرر می‌رساند
این اعتمادمان به خود ماست
که ایمان ما را به ارزش‌های والای
بشریت قوی می‌سازد
و به ما اطمینان می‌دهد که این ارزش‌ها هستند
که می‌بایست بر جهان چیره شوند
.که قابل از میان برداشته شدن نیستند
هنگامی که شما در کاخ سفید با نیکسون ملاقات کردید، به شما چه گفت؟
سلام و علیک بسیار گرمی انجام داد
:و به هنری گفت
جناب سفیر»
«.همیشه مسائل رو همان‌طور که هست منتقل می‌کنن
،و سپس شروع کرد به توصیف دقیق برنامه‌ش در پنج شش دقیقه
.که چگونه می‌خواد آلنده رو در هم بکوبه
،این‌طوری مشتشو به کف دستش می‌کوبید
،اما می‌گفت قصد داره اینکار رو از طریق اقتصادی انجام بده
.می‌گفت می‌خواد به‌طور اقتصادی بچلونتش
او چطور آلنده را خطاب می‌کرد؟
با اصطلاح مادر قحبه صداش می‌کرد
،و همین‌طور حرومزاده
دائم می‌گفت اون مادرقحبه، اون مادرقحبه
علی‌رغم میلیون‌ها دلار آمریکایی
علی‌رغم تمام تخریب‌ها
در انتخابات سال هفتاد و سه
اتحاد مردمی ۴۳.۴ درصد آرا را تصاحب کرد
اپوزیسیون از یک‌سوم مورد نیازش برای
سرنگون کردن قانونی آلنده فاصله‌ی زیادی داشت
بورژوازی، که زیر بار واقعیت نرفت، اما
.به خیابان‌ها آمد تا پیروزی دروغینش را جشن بگیرد
تا در ۲۱ مارس رییس‌جمهور بصورت قانونی دادگاهی و از کار برکنار شود
چرا که کشور را به نابودی کشانده
!این دولتی تباه و فاسد است جناب
تباه و فاسد !پر از کثافت
که کمونیست‌های کثیف گورشون رو از شیلی گم کنند
به‌امید خدا در ۲۱ مارس
ما پا‌ک‌ترین دولت ممکن را خواهیم داشت
دموکراسی بساط این مارکسیست‌ها و !کمونیست‌های گندیده رو جمع خواهد کرد. خدا لعنتشون کنه
،در ۲۱ مارس، سه ماه پیش از کودتا
رییس‌جمهور گزارش سیاست خود را
به کنگره ارائه داد
آلنده باور داشت که تنها امکان گذار از مسیر قانونی است
هنوز کلماتی را که با آن خط سیاسی‌اش را تبیین کرد در گوش دارم
:در سال هفتاد و یک گفت
شیلی نخستین ملت روی زمین است»
که یک مدل گذار به سوی سوسیالیسم
«را ارائه کرده است
دو سال بعد آلنده مجددن .روی اعتقادش پافشاری می‌کند
دنیا امروز در کشور ما شاهد به ثمر نشستن
.همزمان اهدافی والا برای تمدن امروزی‌ست
نبرد مردمان برای حفظ کرامتشان
و ایجاد سوسیالیسم
در فضایی آزاد و تکثرگرا
و فضای تحمل آرا و اعتقادات
مردم ما برای حذف خشونت داخلی و تجاوزات خارجی مبارزه می‌کنند
من تکلیف خود را با استفاده از امکاناتی که ،در اختیار من است به سرانجام می‌رسانم
و از تمام منابع دولت بهره خواهم برد
!اما جنگ داخلی‌ای درکار نخواهد بود
.ولی نیروهای سیاسی پیشاپیش موضع خود را انتخاب کرده بودند
رهبری حزب دموکرات‌مسیحی
به استراتژی کودتا پیوسته بود
نمایندگان پارلمانی‌شان علی‌رغم حضورشان وانمود می کنند که گوش نمی‌دهند
و راستگرایان به نوبه‌ی خود، با غیبتشان
قصد به رخ کشیدن تمایلات کودتایی داشتند
یک ماه بعد یک رسته از نیروهای ارتش را فیلم‌برداری کردیم
.که اقدام به کودتا کردند
اما گویا زمان مناسب هنوز فرا نرسیده بود
لئوناردو هنریکسن، فیلم‌بردار آرژانتینی
مرگ خودش را با دوربین ثبت کرد
در حالی که اعتصاب در صنایع مس به تازگی پایان پذیرفته بود
کامیون‌دارها می‌خواستند .اعتصاب خود را از سر بگیرند
در کارخانه‌ها، صبر کارگرها تمام شده بود
از ما خواسته شد تا زنجیرهای کارگری (روش سازماندهی کارگری اتحاد مردمی)
را تقویت کنیم، و این به معنای
.سازماندهی مجدد در تمامی جبهه‌هاست
،ما جبهه‌ها را در روستاها تقویت کردیم
همچنین در کارخانه‌ها و زنجیره‌های صنعتی
،اما کماکان به ما می‌گویند که هنوز وقتش نرسیده است که ما قوه‌ی مقننه‌ای داریم
.و قوه‌ی قضاییه‌ای که باید به آن احترام بگذاریم
رفیق رییس‌جمهور از ما می‌خواهد که خویشتنداری خود را حفظ کنیم
که ما به سازماندهی خود ادامه دهیم
اما برای چه؟ برنامه‌ی مبارزه‌ی او چیست؟
تا کی؟ .خسته شده‌ایم
از شما می‌پرسم رفیق؟ آیا به قدرت مردم اعتماد ندارید؟
به اتحادیه‌ها اعتماد ندارید؟ ما کارگرانی که
نزد رفیق آلنده رفتیم و او را در تمام زمینه‌ها حمایت کردیم
آیا رفیق آلنده به ما و سازمان‌هایی که ما تشکیل دادیم اعتماد ندارد؟
آیا از ترکیب طبقاتی‌ای که امروزه
بر نیروی مسلح حاکم است بی‌خبرید رفیق؟
نمی‌دانید که اکثر
افسران ارتش طرفدار کودتا هستند؟
همه‌تان می‌دانید رفقا، که ما
طبقه‌ی کارگر، با کمک این دولت توانستیم بخشی از قدرت را به چنگ بیاوریم
اما نه همه‌ی قدرت را
و ما پذیرفته‌ایم که باید روش
قابل‌قبولی برای کنار آمدن با مشکلاتمان پیدا کنیم
،اما فراموش نکنیم رفقا
که رفیق آلنده ریاست دولت کنونی را بر عهده دارد
.و ما باید پیرو دستورالعمل‌های او عمل کنیم
ما کارگران، از طرف احزاب کارگری‌مان
نمایندگی می شویم
که این احزاب نیز به نوبه‌ی خود ما را هدایت می‌کنند
!رفقا
پانصد نفر کارگر کارخانه‌ی ما خواستار مستحکم‌تر کردن
،زنجیرهای صنعتی ،مستحکم‌تر کردن شوراهای محلی و محلات
قدرتمندتر کردن گردهمایی‌های شهری
و همچنین قدرتمند‌ترکردن روابط .در سازمان‌هایی هستند که از ما دفاع می‌کنند
:(کادرهای سابق اتحاد مردمی) بی‌شک با خودمون می‌گفتیم که باید-
.خودمان رو برای هر چیزی آماده کنیم
نمی‌شود سرمان را مثل کبک زیر برف کنیم
باید شرایط رو تحلیل کنیم
و در برابر کودتای احتمالی علیه
.دولتی که خودمون به قدرت رسوندیمش، بایستیم
مسلمن چیزی که کم بود، اراده‌ی کافی برای دفاع نبود-
بسیاری از رفقا، حاضر بودند جانشان را در این راه بدهند
!شکی نیست
.اشتیاق عجیبی برای دفاع از دولت وجود داشت
اما ما هیچ‌گاه
یک ارتش مردمی نداشتیم
.که بتواند موازنه‌ی قدرت ایجاد کند
،آگاهی نسبت به مشکلات طبقاتی
آموزنده و روشنگر بود
.اما ما نیازمند یک تشکیلات نظامی بودیم به‌یاد بیار که ما
!با ‌چوب‌دست رژه می‌رفتیم، چوب‌دست
.درست مثل بچه‌های پیش‌آهنگی
تو اون فضای ۱۹۷۳ تصور کن این چه معنی‌ای می‌ده؟
مسلما دسته‌جارو برای روبرویی با
یک ارتش منظم، کافی نبود
،علی‌رغم عزم و نیرویی که داشتیم کمبود امکانات داشتیم
بی‌شک حق با ما بود
.اما بدون وسایل کافی
هیچ‌وقت باور نکردیم که
نیروهای مسلح پایبند به قانون اساسی هستند
باید از رفیق کوروالان (دبیرکل حزب کمونیست) بپرسیم که چرا می‌گفت هستند؟
.و این مواضع مردم رو گمراه می‌کرد
زمانی بود که مردم شیلی فریاد می‌زدند
«رفیق سرباز، مردم با تو هستند»
.رو دیوار خیابان‌ها اینها رو می‌نوشتیم
می‌گویند رفیق آلنده ابزار کافی
برای مدیریت اوضاع رو نداشت
!اما این درست نیست
آلنده انسانی شریف بود و باور داشت که-
تمامی آن خائنانی هم
،که او را سرنگون کردند
.مثل خودش انسان‌های شریفی هستند
آلنده انقلابی نبود-
.رهبر ما نتوانست هماهنگ با اتفاقات خود را آماده کند
برنامه‌ی اتحاد مردمی انقلابی بود؟-
انقلابی بود- !پس آلنده هم انقلابی بود! اینکه مسلمه-
سوسیالیست‌ها، کمونیست‌ها و اتحاد مردمی-
می‌خواستند سیستمی کاملن دموکراتیک رو حفظ کنند
.اما بر پایه‌ی اقتصادی لیبرال
...نقش اتحاد مردمی... نقش اتحاد مردمی-
چیزی که می‌گویید خیلی ناگوار است-
خیلی! می‌دانید چرا؟
.چون تاریخ رو تحریف‌ می‌کنی
اینجا این تمایل وجود داره- .تا هر انقلابی‌ای رو با چه‌گوارا مقایسه کنه
،رفقایی که تفنگ به دوش راه کوه‌ها رو می‌گرفتند
انقلاب می‌کردند و
قدرت را دست می‌گرفتند
اینجا در شیلی ما قدرت رو
از مسیر قانونی و انتخابات به دست آوردیم
این یک روندی رو در بر می‌گرفت
و با احساسات یک جوان انقلابی فرق داشت
مردم این روند رو پایه‌ریزی کردند
نباید فراموش کنیم که-
هدف نهایی اتحاد مردمی
برقراری سوسیالیسم در شیلی بود .و این به خودی خود انقلابی‌ست
درآمریکای لاتین پروژه‌ی اتحاد مردمی .به‌طور تاریخی بی‌همانند بود
اقدام به کودتا اختلاف در میان گروه‌های چپ‌ را تشدید کرد
محور اختلافات تقاضا برای «قدرت مردمی» بود
شکلی از خودگردانی از پایین
که خواستار مسلح شدن برای دفاع از جنبش بود
،کمونیست‌ها (حزب کمونیست)، همراه آلنده
به دنبال متمرکز کردن نیروها بدون خروج از مرزهای قانون بودند
سوسیالیست‌ها تهدید به ترک دولت کردند
اگر که دولت استراتژی مسلحانه‌ای .برای به دست گرفتن قدرت در پیش نگیرد
...حداقل در حد کلام
،دیگر مصالحه کافی است !زمان مبارزه‌ است
می‌خواهم صحبت کنم
به اتحاد بیشتر نیازمندیم
داخل اتحاد مردمی به اتحاد بیشتر نیازمندیم
.تا زبان انقلابی امکان شنیده شدن پیدا کند
از تمامی گروه‌های انقلابی دعوت کنیم
تا به اتحاد مردمی بپیوندند
و همراه ما به سوی مسئولیت تاریخی‌مان
...یعنی انقلابی سوسیالیستی گام بردارند، رفقا
باید قدرت مردمی را تقویت کنیم
باید جبهه‌های محلی را تقویت کنیم
باید زنجیرهای صنعتی را تقویت کنیم
نه بعنوان قدرتی موازی با دولت
بلکه بعنوان نیرویی مردمی
!و در ارتباط مستقیم با نیروهای دولت مردمی
نزدیک والپارایزو، اتوبوس‌هایی که از آلنده حمایت کردند را پیدا کردم
خودروهایی که اعتصاب نکردند چون متعلق به دولت بودند
دیدن این ماشین‌های اوراقی :این سئوال قدیمی رو در ذهنم زنده کرد
برای جهت‌دهی انرژی مردمی و پیشروی
چه کردیم؟
!هیچ‌چیز
.نیروها هر کدام برای خود در گوشه‌ای مشغول بودند
پیام آلنده در میان مردم شنیده شد
.بدون اینکه نیرویی برای سازماندهی ایجاد کند
،هر حزب چپی، خط خود را پیش‌ می‌برد
بدون اینکه توجهی به
.اظهارات بدنه‌ی مردمی‌اش کند
.تنهایی آلنده کاملا ملموس بود
از خارج، کوبا پیشنهاد اسلحه و نیرو می‌کرد
درحالی که شوروی
.هر نوع کمک مهم اقتصادی را رد می‌کرد
،اما علی‌رغم تمامی مشکلات
،علی‌رغم پول‌های آمریکایی‌ها
،فشارهای پارلمانی
،اعتصابات کارفرمایی
،بایکوت اقتصادی
،پروپاگاندای تروریستی
،نفرت راستی‌ها
،و وحشت بی‌پایه‌ی طبقه‌ی متوسط
.حمایت از آلنده بیشتر و بیشتر می‌شد
هزاران هزار نفر بودیم که آگاهانه و با میل خود به خیابان‌ها ریخته بودیم
که باور داشتیم می‌توانیم دنیایی .بسیار عادلانه‌تر و آزادتر بسازیم
این معما‌یی است که باقی مانده
و هنوز امروزه ما را شگفت‌زده می‌کند
آلنده، آلنده، مردم حمایتت می‌کنند
!اتحاد مردمی
آلنده، آلنده، مردم حمایتت می‌کنند
شما چه احساسی داشتید در ۱۹۷۳
وقتی که متوجه شدید آلنده فوت شده؟
.ما چیزی جز اون که کاشتیم برداشت نمی‌کنیم
آلنده از همان ابتدا
در تلاش بود که وارد مسیری شود
که تا اون لحظه کسی ازش عبور نکرده بود و کسی کشفش نکرده بود
:و هیچ نمونه‌ای برای پیروی ازش وجود نداشت
،پایه‌گذاری سوسیالیسم
که منظورش از اون ،یک جامعه‌ی مارکسسیست لنینیست بود
.با روشی مسالمت‌آمیز
.او می‌خواست که بورژوازی با خوشحالی خودکشی کنه
و شما با این موافق نبودید؟
نه فقط این، بلکه فکر می‌کردم چنین چیزی محتمل نیست
:خود کاسترو هم از ابتدا به آلنده می‌گفت
بدون انحلال ارتش»
،و تبدیلش به ابزاری در خدمت خودت
«.انقلاب نمی‌تواند به پیروزی برسد
.و این درسی بود که از لنین آموخته بود
.این صرفا یک امر ناممکن بود
من فکر می‌کنم آلنده فردی بی‌نهایت متمدن بود
و اگر تا این حد ستایشگر قهرمانان جهان مارکسیست لنینیستی نبود
کسانی مثل] کاسترو، مائو، هوشی‌مین، چه؛]
،به‌طور غریزی با آنچه که از درون خودش می‌آمد می‌تونست زندگی خیلی راحتی داشته باشه
.و با خوشحالی معامله با آمریکا رو بپذیره
:اما نیمه‌ی دیگر او بهش می‌گفت
.که من باید بر اساس این الگو عمل کنم
بر اساس الگویی از] یک عضو خیالی جدید پانتئون] .قهرمانان مارکسیست لنینیست
گوش بدهید، رفقا
رفقای سال‌های دور
با تمام آرامش درون می‌گویم .با آرامش درونی‌ای مطلق
من نه یک پیغمبر هستم
نه یک مسیحا
،من ژست یک شهید به خود نمی‌گیرم
من یک مبارز اجتماعی هستم که وظیفه‌ای بر دوشش قرار گرفته
وظیفه‌ای که مردم به من داده‌اند
روشن بگویم که بدانند
آنهایی که می‌خواهند مسیر تاریخ را منحرف کنند
و به اکثریت جامعه‌ی شیلی احترام نمی‌گذارند
،بی‌آنکه بخواهیم نقش شهید بازی کنیم
به ایشان خاطرنشان می‌کنم که !من یک قدم هم عقب نمی‌روم
مونِدا را ترک نخواهم کرد
.مگر پس از پایان وظیفه‌ای که مردم به من سپرده‌اند
من آلترناتیو دیگری ندارم
تنها با کشتن من می‌توان
مرا از اجرای کامل برنامه‌ی مردم
!باز داشت
.معتقدم که ما به اندازه‌ی کافی شجاع نبودیم
با توجه به اینکه می‌دانستیم
،کودتایی در راه است
...نمی‌دانم، نمی‌دانم، نمی‌دانم
اما آیا به دنبال اسلحه گشتیم؟
!حمله به یک کلانتری که هیچ
آن‌روز، یازدهم، را به خاطر دارم
راه‌ها را جلویمان بستند و ما متوقف شدیم
،حداقل باید یک تپه رو دور می‌زدیم
که اونجا بتونیم شرایط رو تحلیل کنیم
در خیابان، چند خانم
ووسکوویچ را شناخته بودند
و آندراده
:که نماینده بودند و زن‌ها فریاد می‌زدند
«.پلیس را خبر می‌كنیم که بیاد و دستگیرتون کنه»
ما شروع کردیم به پراکنده شدن
و گروهی به کلیسای «بلا ویستا» رفتند
دیدیم که اونجا، پرچم شیلی را هوا کرده‌اند .که پیروزی نظامی‌ها رو جشن بگیرن
و ما ایستادیم و تماشا کردیم
یه عده از مردم فوتبال بازی می‌کردند
انگار نه انگار که چه اتفاقی داره می‌افته
...و ما می‌خواستیم
مونده بودیم چه باید بکنیم؟
یا کجا بریم؟
به نظر من
.ما هیچ‌ برنامه‌ی مشخصی نداشتیم
،اون موقع می‌گفتند که اسلحه در دسترس هست .اما ما سازماندهی نداشتیم
،زیرا سیاست احزاب چپ
،که در آن زمان در اوج قدرت خودشون بودند
...کمونیست‌ها، سوسیالیست‌ها، رادیکال‌ها، میر و ماپو
علی‌رغم این، چیزی که نداشتیم .حمایت از درون پادگان‌ها بود
،حتی اگر حمله می‌کردیم
حتی اگر اسلحه داشتیم، همه‌مون رو قتل‌عام می‌کردند
.با تانک‌هاشون و هواپیماهاشون و تمام تجهیزات دیگری که داشتند
به نظرم آلنده و همراهانش
نشان دادند که شجاع هستند
و تا آخر مبارزه خواهند کرد
اما فکر می‌کنم
آلنده‌ی زنده بیشتر برایمان مفید بود
زنده‌ی او خیلی بیشتر می‌توانست به ما کمک کند
بی‌شک دیکتاتوری هیچ‌گاه اینقدر قوی نمی‌شد
...چرا که آلنده‌ی مرده، مرده دیگه، همین وضعیته
اما اگر زنده در سفارت بود یا خارج از کشور
با اعتبار یک رییس‌جمهور
می‌توانست به ما کمک کند .و دیکتاتوری این‌چنین قوی نمی‌شد
:(لاریس آرایا، کارگر راه‌آهن) به نظرم همه‌ی مردم
.باید می‌رفتند و از موندا دفاع می‌کردند
بدون هیچ اسلحه‌ای؟- ،هیچ اهمیتی نداشت -
...اسلحه اهمیتی ندارد. فکر می‌کنم که
ارتش جرات زدن همه‌ی مردمی که .برای دفاع از رییس‌جمهورشون اومده بودن رو نداشت
مردم جرات کافی برای ریختن به .خیابان‌ها را از خود نشان ندادند
.شاید حق با تو باشد
.هیچ‌وقت نخواهیم دانست
وقتی جنازه‌ی سالوادور آلنده را از
والپارایزو به قبرستان مرکزی سانتیاگو بردند، آنجا بودی؟
بله- چه حسی داشتی؟-
:(انریکه مولینا، کارگر فلزکار) ...احساس می‌کردم که
،شاهد گذشتن پدرم با تمام خاطراتش هستم
...خیلی تکان‌دهنده بود
،اینکه می‌دیدی از پیش رویت
چهره‌ی انسانی می‌گذرد که
حقیقتن هرچه داشت برای دفاع از حقوق من به خطر انداخت
،برای خانواده‌ام، فرزندانم
،نوه‌هایم
.مردم شیلی و همسایه‌هایم
چرا تو را یاد پدرت انداخت؟-
.چون که من وجود سالوادور آلنده را می‌ستودم-
،پدرم خیلی بافهم بود
.انسانی که بسیاری از چیزها را به او مدیونم .او آنارشیست بود
...کمک کرد که شکل بگیرم و آنچه هستم بشوم
...تا لحظه‌ی مرگش چنین بود
،خاطره‌ی خوشی از او برایم مانده .همچنان که از سالوادور آلنده
مردی که
همان کاری را برای شیلی انجام داد
که پدرم برای من کرده بود
!کارگران وطنم
می‌خواهم از وفاداری‌ای که همواره .از خود نشان دادید سپاسگذاری کنم
.اعتمادی که به انسانی چو من روا داشتید
.به کسی که کاری جز انتقال فریادهای بلند عدالت‌خواهی نداشت
به زودی رادیو «ماگالانس» خاموش می‌شود
،و زنگ آرام صدایم به شما نخواهد رسید
چه اهمیت دارد؟
...انسان‌های دیگری خواهند آمد
،در این لحظات تلخ و تیره ،که خیانت، خود را به ما تحمیل می‌کند
!زنده‌باد شیلی! زنده‌باد مردم
!زنده‌باد کارگران
اینها آخرین کلمات من هستند و مطمئنم که
.از جان‌گذشتگی من بی‌‌حاصل نخواهد ماند
.مرگ پایان کار نیست
بی‌شک باید به این حرکت داوطلبانه‌ی ،سالوادور آلنده رجوع کرد
.آخرین مدافع موندا
،خودکشی او نه رمانتیک بود، نه ناامیدکننده
حرکتی واقع‌بینانه بود که نشان می‌داد سیاست
.نباید در مقابل غیرممکن سر خم کند
،باید سر نخ دیگری را انتخاب کنم .باید از نو آغاز کنم
روز به خیر- روز به خیر-
ما در حال تحقیقات راجع به موضوعی هستیم- بفرمایید-
می‌خواستیم بدانیم که آیا شما-
شاهد بمباران خانه‌ی سالوادور آلنده در سی‌سال پیش بوده‌اید؟
نه، از همسایه‌ها بپرس- از همسایه‌ها بپرسم... ممنونم-
من هنوز مدرسه می‌رفتم- سال دومم بود
می‌خواستیم بدانیم که آیا شما شاهد بمباران خانه‌ی-
سالوادور آلنده در سی‌سال پیش بوده‌اید؟
...من؟ بله، بله-
بله؟ می‌توانیم چند سوال از شما بپرسیم؟-
.ممکن نیست. الان نمی‌تونم، دیرم شده و باید برم-
بله؟- .روز به خیر، خانم-
معذرت می‌خواهم ما در حال انجام کاری تحقیقاتی هستیم
می‌خواهیم بدانیم کسی اینجا بمباران
خانه‌ی آلنده در سی سال پیش را دیده؟
.نه، ممنونم-
درباره‌ی چیست؟-
می‌خواهیم بدانیم کسی اینجا بمباران-
خانه‌ی آلنده در سی سال پیش را دیده؟
نمی‌توانم به این جواب دهم-
.چون که اینجا نبودم
اینجا زندگی نمی‌کردید؟- !نه-
خب، بسیار ممنونم-
کسی هم وارد خانه‌ی آلنده شد؟-
.آه... بله... البته... خانه غارت شد-
نمی‌دانم چه کسانی بودند
.تابلو و اشیاء دیگه رو با خودشون می‌بردند
کار چه ‌کسی می‌توانست باشد؟
،خانه‌ای که زمانی، منزل رسمی ریاست‌جمهوری بود
،و امروزه به خانه‌ی بازنشسته‌گان نیروی هوایی تبدیل شده
.موزه‌ای مخفی است. یک مکان فراموشی
با گذشتن از جلوی آینه‌ی عذاب وجدان، خاطرات از نو پدیدار می‌شوند
بله اینجا مقاومت مسلحانه شروع شده بود .و تعدادی اسلحه در محل پیدا شد
اما هیچکدام دلیلی بر رفتار وحشیانه‌ی غارت‌کنندگان
.و نفرتی که بر این خانه سایه انداخت، نبود
زمانی که اینجا را بمباران کردند، می‌دانستند
.که رییس‌جمهور اینجا نیست
رییس‌جمهور از میکروفون موندا در حال صحبت بود
پس بمباران اینجا با علم به اینکه
رییس‌جمهور اینجا نیست، انجام شد
.تنها همسر وی اینجا بود
،همسایه‌ها جواهرات، نقاشی‌ها
.لباس‌های زیر و عکس‌های شخصی را بردند
.بعد از آن نظامیان به غارت ادامه دادند
تا به امروز در این کشور در مورد .این قضیه هیچ سئوالی پرسیده نشده
تنها چند شی
.توسط خانواده بازپس گرفته شد
!بیایید ببینیم
دقیقن، خودش است
این همان اتاقی است
.که رییس‌جمهور در آن‌ می‌خوابید
در این درگاه
پینوشه ترفیع گرفت
وقتی در آن روز یکشنبه
:پس از صحبت با او، گفت
،که می‌خواهد او هماهنگ‌کننده‌ی نیروهای مسلح
،به خصوص نیروهای ارتش با سازمان مرکزی کارگران شود
تا هر اقدام کودتایی را دفع کند
.و هر اقدامی که برخلاف حقوق فردی و قانون اساسی‌ بود
روز پس از بمباران
بیوه‌ی آلنده با یک هواپیمای نظامی به «ویوا دل مار» برده شد
تا شوهر خود را در آنجا دفن کند
به او اجازه داده نشد آنچه که از آلنده باقی مانده بود را ببیند
چیزی که در گوری بی‌نام قرار داده شده بود
هورتنسیا بوسی» یا تنچا»
که امروز ۸۷ ساله است
به چهره‌ی اصلی کمپین بین‌المللی
.همبستگی با شیلی تبدیل شد
،به عقیده‌ی من
دوران ریاست خود را در تنهایی بزرگی به سر برد
علی‌رغم اینکه که گروه زیادی ،از دوستان و همکاران را دور و بر خودش داشت
.که با وفاداری بسیار از او حمایت می‌کردند
:در میان این گروه دو زن بودند
،«بئاتریس یا «تاتی
،دختر بزرگش که مثل خودش دکتر بود
منتقد و همکار وفادار او که در تمام طول عمر همراه وی بود
.و در سال ۱۹۷۷ در هاوانا خودکشی کرد
،«و میریا کنترراس یا «پاییتا
منشی مخصوص او
...پایا
.زن فوق‌العاده خون‌گرم و لطیفی بود
صمیمیت مسحورکننده‌ای داشت
و به واسطه‌ی این زیبایی و لطافت .واقعا آلنده را شیفته‌ی خود کرده بود
در آخرین کمپین انتخاباتی، آلنده را همراهی می‌کرد
و وقتی به قدرت رسید
.به منشی مخصوص او بدل شد
علی‌رغم اینکه او مشخصن بر گرایشاتش تاکید داشت
تا حد نزدیکی‌ و گرایش
«به جریانات چپِ حزب سوسیالیست و «میر
،علی‌رغم این
.تمام احزاب سیاسی به او اعتماد داشتند
و چرا احساس می‌کنید که اهمیتی ندارید؟
نه، چرا که احساس می‌کنم که نقش
خاصی را در پیشبرد مسایل ایفا نکرده‌ام
تنها کاری که می‌کردم
.حمایت از او بود
می‌خواستم که او
،یک دوست داشته باشه، یکی که بهش اعتماد کنه
اما اتفاقن من حس می‌کنم که
از خود گذشتگی‌های تو اهمیت بسیاری براش داشت
.و بهش انرژی و قدرت خاصی می‌داد، در سال‌های آخرش
.البته. برای او مهم بود. اما برای او
...اما علی‌ایحال این به این معنا نیست که من آدم مهمی بودم
به نظرم یکی از زیباترین .داستان‌های عاشقانه‌ای بود که در این کشور شکل گرفت
.نه، دیگه داری اغراق می‌کنی
...اما... خب
،اگر دوباره تو بستر تاریخیش بذاریمش
تو می تونی قضیه رو این‌طور ببینی .چون خودت این طرفی
:(ورونیکا اومادا، روزنامه‌نگار) میز ‌کار رییس‌جمهور اینجا بود
کم و بیش در همین جهت
از اینجا بود که در آن روز، رییس‌جمهور تلفن را برداشت
.تا در سه نوبت مردم شیلی را مخاطب قرار دهد
رییس‌جمهور اینجا می‌ایستاد
و این‌طور تلفن رو می‌گرفت
برای اون سخنرانی که ،در واقع به نوعی وصیتنامه‌اش هم محسوب می‌شه
،آخرین سخنرانیش
رییس‌جمهور هیچ یادداشتی ننوشته بود
هیچ چک‌نویسی هم ندیدم که با خود داشته باشد
:(آرتور گریون، وزیر دولت اتحاد مردمی) پس از آن سخنرانی
جلسه‌ای بر قرار شد .و در سالنی به نام توسکا دور هم جمع شدیم
در آنجا بود که گفت: «خب! حمله‌ی ...هوایی به زودی آغاز خواهد شد
...من شهیدی نمی‌خواهم
«.پس درخواست آتش‌بس کرده‌ام
که البته به آن احترام گذاشته نشد
کسانی که نمی‌توانند» ...از خودشان دفاع کنند، باید بروند
من می‌مانم. چون ...به عنوان رییس‌جمهور این وظیفه‌ی من است
...رییس‌جمهور موندا را رها نمی‌کند
«.همه‌ی زنان باید بروند، حرفی در این مورد نیست
در پایان جلسه هیچ‌کس از جایش تکان نخورد، همه ماندند
.و در عمل مجبور شدیم زنان را با زور بیرون کنیم
.و پایا خودش را در گوشه‌ای مخفی کرد
وقتی در آستانه‌ی سقوط بودیم و دیگر کاری از دست کسی بر نمی‌آمد
،و موندا دیگر شروع کرده بود به سوختن
:آلنده گفت
خب... خودمان را تسلیم می‌کنیم»
«.یک صف تشکیل بدهید و یکی یکی بروید پایین
.و تکرار کرد: «هیچ چیزی توی جیب‌هایتان نباشد
«.من آخرین نفر خواهم بود و پایا نفر اول
به این ترتیب بود که به صف شدیم
.و در این موقع نظامی‌ها دیگر در راه‌پله‌ها بودند
ما تقریبن سی نفر بودیم و من آخر از همه
.و این‌طور شد که من همه‌چیز را دیدم
.لحظه‌ای که آلنده به خودش شلیک کرد را به یاد دارم
،نه اینکه خودِ همان لحظه را ببینم
اما وقتی صدای شلیک را شنیدم متوجه شدم او بود که مرد
:انریکه هوئرتا، که سرپرست کاخ بود، فریاد کشید
«!رییس‌جمهور مرده»
.بعد من برگشتم و دیدم که رییس‌جمهور مرده
و بعد پاچی گخون برگشت
و من بیرون کشیده شدم
،و پاچی درکنار رییس‌جمهور ماند
.که مرده بود
اما دیدیش؟- بله، دیدم که مرد، بله-
خب او روی کاناپه‌ای
پشت به خیابان مورانده نشسته بود
،و کتی خاکستری پوشیده بود
با پولیور
و بدون عینک
مسلسل را بین پاهایش نگه داشته بود
،و سرش کاملا باز و خُرد شده بود .جمجمه‌اش از هم پاشیده بود
الان جایی رو بازدید می‌کنیم
که آخرین لحظات زندگی رییس‌جمهور آلنده
.قبل از مرگش در آن گذشته
ساختمان تغییر شکل داده شده؟
کاملن عوض شده
.و واضحه که... این تغییرات حساب‌شده بوده .این چیزی‌ست که شهادت افراد مختلف آن را تایید می‌کند ‫
(خوزه بالمس، نقاش)
.گذشته نمی‌گذرد
.تاریخ ما در انتظار نوشته شدن است
.هیچ بیوگرافی‌ای درباره‌ی آلنده نوشته نشده
.آرشیو اسناد همچنان در خفا باقی مانده‌اند
.نخوت فاتحان کماکان برقرار است
یازده سپتامبر ۱۹۷۳
.همیشه حاضر است
،سالوادور آلنده عاشق زندگی بود و زندگی عاشق او
،با چنین زندگی‌ای در پیش رو، به راه‌مان ادامه می‌دهیم
.می‌اندیشیم و آینده را کشف می‌کنیم
.گذشته نمی‌گذرد
:(گنزالو میلان، شاعر) رودخانه جریان آب خود را به داخل می‌کشد
آب آبشار سربالا می‌رود
مردم برعکس راه می‌روند
اسب‌ها رو به عقب می‌دوند
نظامیان صفوفشان را به‌هم می‌زنند
گلوله‌ها از تن‌ها بیرون می‌جهند
گلوله‌ها به لوله‌ی تفنگ‌هایشان بازمی‌گردند
درجه‌دارها هفت‌تیرهایشان را به قابشان برمی‌گردانند
جریان برق به درون پریز بازمی‌گردد
شکنجه‌شدگان از لرزیدن بازمی‌ایستند
شکنجه‌شدگان دهانشان را می‌بندد
اردوگاه‌ها[ی زندانیان] از جمعیت خالی می‌شوند
ناپدید‌شدگان پدیدار می‌شوند
مرده‌گان از گورهایشان بیرون می‌آیند
هواپیماها به عقب پرواز می‌کنند
موشک‌ها به سمت هواپیماها بالا می‌روند
آلنده [هنوز] شلیک می‌کند
شعله‌ها فرو می‌نشینند
کلاه فلزی‌اش را برمی‌دارد
موندا از نو باز ساخته می‌شود
جمجمه‌اش ترمیم می‌شود
به بالکن بازمی‌گردد
آلنده به خانه‌اش در خیابان «توماس مورو» بازمی‌گردد
بازداشت‌شدگان عقب‌عقب از درهای ورزشگاه‌ها خارج می‌شوند
یازده سپتامبر
نیروهای مسلح به قانون اساسی احترام می‌گذارند
نظامیان به پادگان‌ها بازمی‌گردند
!نرودا دوباره زاده شده
ویکتور خارا گیتار می‌زند، آواز می‌خواند
:کارگران رژه می‌روند و می‌خوانند
!پیروز خواهیم شد